خلاصهای از وضعیت: بازگشایی بعد از «کُریدورسانیری» و شروع مشکلات
پس از بیش از ده ماه بستن کامل محور پرتردد برلین–هامبورگ برای اجرای کُریدورسانیری (Korridorsanierung)، انتظار میرفت ترافیک ریلی با کمتر شدن اختلالات، زمانهای سفر کوتاهتر و اعتمادپذیری بالاتر بازگردد. کارهای سنگین از 1 اوت 2025 آغاز شد و طبق برنامه اولیه باید تا پایان آوریل یا دستکم تا 1 مه 2026 به پایان میرسیدند؛ اما زمستان سخت و یخبندان عمیق برنامه را به هم زد و با تأخیر حدود شش هفتهای، قطعاتی از محور از اواسط مه و عبور کامل بین دو کلانشهر از 14 ژوئن 2026 دوباره به بهرهبرداری رسیدند. با وجود اعلام رسمی اتمام زیرساختها از سوی DB InfraGO و بازگشت قطارهای فِرن (از جمله ICE) در الگوی نیمساعته، از همان ابتدا «فاز راهاندازی» و تأخیرهای محسوس در عمل گزارش شد؛ مسافران هنوز با افزایش زمان سفر و ناپایداری در روزهای نخست روبهرو هستند.
دلایل اصلی تأخیرها و مشکلات فنی پس از بازگشایی
علتهای مهمی که باعث شد مسیر پس از بازگشایی نتواند همان عملکرد وعدهدادهشده را فوراً ارائه دهد، دیگر در کارهای خطکشی یا تعویض ریل نیست، بلکه در تکنولوژیهای راهبری و ایمنی تازهسازیشده نهفته است. زمستان بسیار سرد، یخزدگی زمین و پَسفُرهای زمانی ناکافی در برنامه ساخت باعث شد بخشهایی از تستها و آزمایشهای پذیرش (Abnahmeprüfungen) به تأخیر بیفتند. در عمل، اجرای «Belastungsfahrten» برای فشردهسازی شِتلتر (Schotter) بستر ریل و آزمون سامانههای ایمنی، تا زمان تصویب کامل ادامه دارد و بههمینخاطر محدودیتهای سرعت و کاربری مرحلهای برقرار شدهاند.
مشکلات سامانههای راهبری و ایمنی (راهآهن)
بخش قابلتوجهی از مشکل به سیستمهای جدید سیگنالینگ و ستلوارتکنیک (Stellwerkstechnik) مربوط است. تعدادی از مراکز مدرنشده LZB هنوز پذیرش نهایی را نگرفتهاند و بهخاطر همین، روی بخشهایی از مسیر ICE و دیگر قطارهای سریعالسیر مجبورند از سامانهٔ سادهتر PZB استفاده کنند که محدودیت سرعت تا حدود 160 کیلومتر در ساعت دارد، درحالیکه LZB امکان سرعتهای تا 230 کیلومتر در ساعت را فراهم میکند. این تغییر فنی بهویژه در بخشهای میانی بین اسپاندائو و هاگِنوو لَند (Hagenow Land) تأثیر زیادی روی زمان سفر گذاشته است.
- کاهش سرعت در بخشهایی که LZB هنوز آزاد نشده است.
- تشدید تأثیرات بر قطارهای منطقهای بهدلیل تنگی تراسنها در ترافیک مختلط.
- ادامهٔ آزمونها و «Belastungsfahrten» تا زمان صدور گواهیهای بهرهبرداری.
تأثیر بر مسافران: زمان سفر و میزان تأخیر
برای مسافران عادی، ملموسترین اثر افزایش زمان سفر و بروز تأخیرهای روزمره است. پیش از سانسازی، ICE معمولاً مسیر برلین–هامبورگ را در حدود 1 ساعت و 45 دقیقه طی میکرد؛ برنامهٔ جدید رسمی از 107 دقیقه (دو دقیقه بیشتر) نام میبرد، اما گزارشهای دیگر از افزایش 5 تا 10 دقیقهای یا بیشتر خبر دادهاند. علاوه بر این، در روزهای نخست بهرهبرداری تقریباً همهٔ قطارهای بین دو شهر با تأخیر 10 تا 15 دقیقه مواجه شدند و با احتساب فاصلهٔ ایمن زمانی اضافی که در برنامه گنجانده شده بود، مجموعاً حدود نیم ساعت بیشتر از وضعیت پیشین سفر طول کشید.
روزهای آغازین بهرهبرداری و پیامدهای عملی
در سه روز اول بازگشایی، گزارشها نشان میدادند که تقریباً تمامی ICEها در هر دو جهت 10–15 دقیقه تأخیر داشتند. شرکت راهآهن اعلام کرد که تلاش میکند کارهای نهایی آزمون و پذیرش را تا پایان ژوئن به پایان برساند تا محدودیتهای سرعت و اختلالات گامبهگام برطرف شوند. تا آن زمان، مسافران باید انتظار افزایش زمان سفر و احتمالاً تغییرات در برنامهٔ حرکت (Fahrplan) را داشته باشند.
اختلالات جانبی و اثر بر خطوط جایگزین
پیش از بازگشایی، قطارها بهطور گسترده از مسیرهای جایگزین مانند اوِلزن و شتندال (Uelzen و Stendal) عبور داده میشدند؛ همین امر منجر به بار اضافی روی این خطوط شد و در برخی نقاط از جمله حوالی لونبورگ/دویچ اورن اختلالات ستلوارکی (Stellwerksausfälle) رخ داد که سبب تأخیرها، لغو قطارها و کاهش شدید عرضهٔ خدمات منطقهای شد. اپراتورهای منطقهای از انباشت ترافیک و مشکلات عملیاتی خبر دادند و نشان دادند که کل شبکهٔ پرتقاضای ریلی در فاز انتقالی بسیار آسیبپذیر است.
دسترسی جابجایی و مسافران با نیازهای ویژه
گرچه بسیاری از نقاط مسیر بهروزرسانی شدهاند، برخی کارهای باقیمانده در ایستگاهها مانند مُسن، ناوِن، فالکنزه و آلبرشتسهوف باعث شده دسترسی کامل و بدون مانع برای مسافران دارای محدودیت حرکتی هنوز فراهم نباشد. این موضوع برای گروههایی از مسافران محدودیت قابلتوجه ایجاد میکند و در گزارشها کمتر در کانون توجه رسمی قرار گرفته است.
واکنشها: دیدگاه شرکت راهآهن و منتقدان
DB InfraGO و سخنگویان مربوطه تعمیرات را یک موفقیت ساختاری معرفی کردهاند: ظرفیتهای حملونقل کالا بازگشته و زیرساختها «بهطور کامل» نوسازی شدهاند. از نظر آنها همهٔ قطارهای برنامهریزیشده در حال گردش هستند، اما در مرحلهٔ آغازین با تنظیمات زمانی «در محدودهٔ دقیقه» و تراکم بالاترِ قطارها، سرعت متوسط کمی کاهش یافته است. از سوی دیگر، انجمنهای مسافران و ناظران فنی دیدی انتقادی دارند؛ سازمانهایی مانند Pro Bahn و گزارشهای دفتر حسابرسی فدرال به ناکافی بودن پُفِ زمانی در برنامهریزی، کمبود ظرفیت برای آزمونها و ناتمام ماندن اهداف ادعایی در پروژههای دیگر اشاره میکنند. در مقابل، گزارش وضعیت شبکه نشان میدهد که نمرهٔ کلی محور بهبود یافته (مثلاً از 3.7 به 2.19)، اما این بهبود زیر فشار مشکلات راهاندازی تا تحقق کامل فاصله دارد.
برداشت بلندمدت از پروژههای «کُریدورسانیری»
ایدهٔ بستن کامل محور برای انجام یکجای تعمیرات بزرگ بهمنظور کاهش بلندمدت اختلالات منطقی بهنظر میرسد، اما تجربهٔ این پروژه نشان میدهد که بدون برنامهریزی دقیقتر برای آزمونهای پس از بازگشایی، ذخیرهٔ زمانی مناسب و ظرفیت آزمایشی کافی، مشکلات فنی و تأخیرهای پس از راهاندازی بهراحتی کارکرد مطلوب را به تأخیر میاندازند. منتقدان میگویند این نمونه میتواند نمادی از چالشهای ساختاری در برنامهریزی و اجرای پروژههای بزرگ زیرساختی باشد.
نکات عملی برای مسافران و جمعبندی
برای کسانی که بین برلین و هامبورگ سفر میکنند ضروری است که نسبت به وضعیت فعلی واقعگرا باشند: مزایای بلندمدت نوسازی شامل ریلهای تازه، تعویض سوئیچها و ارتقای ستلوارتکنیک است، اما در کوتاهمدت مسافران باید انتظار افزایش زمان سفر و ناپایداریهای مقطعی را داشته باشند. شرکت راهآهن وعده داده تا پایان ژوئن بسیاری از آزمونها را تکمیل کند، ولی تا آن زمان توصیه میشود قبل از حرکت برنامهٔ قطار را بررسی کنید و زمان اضافی برای رسیدن به مقصد در نظر بگیرید.
- قبل از سفر Fahrplan را کنترل کنید و تطبیقهای دقیقهای را مدنظر داشته باشید.
- در روزهای نخست بهرهبرداری زمان اضافی (حدود 30 دقیقه) برای رسیدن در نظر بگیرید.
- در صورت محدودیتهای حرکتی وضعیت دسترسی ایستگاه مقصد را پیش از حرکت بررسی کنید.
- اگر امکان دارد، گزینههای جایگزین (حرکت در زمانهای غیرپیک یا استفاده از مسیرهای دیگر) را بسنجید.
- ویرایش بلندمدت: پس از پایان کامل آزمونها و پذیرش سامانهها، انتظار میرود مزایای ساختاری و پایداری بیشتر بهتدریج حاصل شود.