۱. Vorabpauschale چیست و چرا برای سرمایهگذاران ETF مهم است
Vorabpauschale یک مالیات سالانه فرضی بر درآمد ناشی از ETFها و صندوقهاست که از سال ۲۰۱۸ در قانون مالیاتی سرمایهگذاری (InvStG) وارد شده است. هدف اصلی آن جلوگیری از تعویق دائمی مالیات در محصولات «thesaurierende» (سودهای تجمیعشده) است تا حتی در صورت عدم تقسیم سود واقعی، مالیاتی سالانه محاسبه و دریافت شود.
این مالیات بهصورت خودکار در ژانویه سال بعد توسط ارائهدهندهٔ حساب (Depotanbieter) کسر میشود و بنابراین برای دارندگان ETF مهم است که از سازوکار و تأثیر آن بر سبد خود آگاه باشند.
۲. نحوهٔ محاسبه Vorabpauschale
محاسبهٔ Vorabpauschale بر پایهٔ «Basisertrag» انجام میشود. بهطور خلاصه Basisertrag از ضرب ارزش صندوق یا ETF در ابتدای سال در ۷۰ درصد از Basiszins تعیینشده توسط وزارت دارایی (Bundesfinanzministerium) بهدست میآید. از این مقدار، پرداختهای تقسیمشده (Ausschüttungen) کسر میشود و در نهایت عدد بهدستآمده با افزایش واقعی ارزش صندوق در سال محدود میشود (یعنی از افزایش واقعی بیشتر نمیشود).
محاسبهٔ سادهشده
فرمول کلی بهصورت زیر قابل بیان است: Basisertrag = Wert zu Jahresanfang × (0.70 × Basiszins). سپس Vorabpauschale از این Basisertrag بهدست میآید پس از کمکردن Ausschüttungen و اعمال محدودیت افزایش واقعی ارزش.
چه زمانی کسر میشود
کسر Vorabpauschale بهطور خودکار در ژانویهٔ سال بعد از طرف بانک یا کارگزار انجام میشود (مثلاً برای سال صندوق ۲۰۲۵، کسر در ژانویهٔ ۲۰۲۶).
۳. اعداد، نرخها و مثالهای عددی
اعداد پایه که در متن زمینه ذکر شدهاند بهشرح زیر هستند و برای درک اثر مالیات مهماند:
| سال صندوق / زمان کسر | Basiszins | مثال برای ETF سهامی (با ۳۰٪ Teilfreistellung) |
|---|---|---|
| Fondsjahr ۲۰۲۴ (مقایسه) | ۲٫۲۹٪ | مقایسهای در متن زمینه آورده شده است |
| Fondsjahr ۲۰۲۵ → Abbuchung در ژانویهٔ ۲۰۲۶ | ۲٫۵۳٪ | حدوداً ۳۳ یورو مالیات به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ یورو ارزش پرتفوی در صورت مثبت بودن صندوق و عدم وجود Freistellungsauftrag |
| Basiszins برای ۲۰۲۶ → اثر در ۲۰۲۷ | ۳٫۲۰٪ | ممکن است Vorabpauschale تا حدود ۶۳ یورو به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ یورو برای ETF سهامی برسد (برآوردی در متن زمینه) |
| اعداد بالا بر پایهٔ اطلاعات متن زمینه و برای مثالهای کلی ارائه شدهاند. | ||
توجه داشته باشید که ارقام دقیق بسته به ارزش شروع سال، وجود یا عدم وجود Ausschüttungen و اینکه صندوق در طول سال رشد داشته یا زیان دیده است، متفاوت خواهد بود.
۴. میزان Teilfreistellung بر اساس نوع صندوق
بخش قابلتوجهی از محاسبهٔ مالیات وابسته به نرخهای Teilfreistellung است که نوع صندوق را در نظر میگیرد. طبق متن زمینه:
| نوع صندوق | Teilfreistellung |
|---|---|
| ETF سهامی (Aktien-ETF) | ۳۰٪ |
| مخلوط (Mischfonds) | ۱۵٪ |
| صندوقهای املاک داخلی (Inlands-Immobilienfonds) | ۶۰٪ |
| صندوقهای املاک خارجی (Auslands-Immobilienfonds) | ۸۰٪ |
| Geldmarktfonds (پول بازار) | کاملاً مشمول مالیات |
هر چه Teilfreistellung بالاتر باشد، سهم مشمول مالیات کاهش مییابد و در نتیجه Vorabpauschale کمتر خواهد بود.
۵. روشهای کاهش یا اجتناب از Vorabpauschale
متن زمینه چند راهکار و نکتهٔ عملی ارائه میدهد که هر سرمایهگذار ETF باید بداند تا هزینهٔ اضافی مالیاتی کاهش یابد یا از آن جلوگیری شود:
- Sparerpauschbetrag: هر فرد دارای حق معافیت سالانهٔ ۱٬۰۰۰ یورو و زوجها ۲٬۰۰۰ یورو هستند. این معافیت میتواند از طریق Freistellungsauftrag بانکی اعمال شود تا Vorabpauschale از مالیات کاسته شود.
- Freistellungsauftrag: دستور معافیت قابلاستفاده بین بانکها هست (bankenübergreifend) و باید بهموقع تنظیم شود؛ کارشناسان بشدت توصیه میکنند که آن را پیش از کسر خودکار در ژانویه فعال کنید یا نقدینگی کافی در حساب Verrechnungskonto باقی بگذارید تا از مواجهه با سودهای حساب منفی یا Überziehungszinsen جلوگیری شود.
- Ausschüttende Fonds: پرداختهای واقعی سود (Ausschüttungen) Vorabpauschale را کاهش میدهند؛ اگر Ausschüttungen از Basisertrag فراتر رود یا صندوق در سال زیان دهد، عملاً مالیاتی دریافت نمیشود.
- حساب نزد کارگزار خارجی: در صورتی که از بروکر خارجی استفاده میکنید، مسئولیت اعلام این مالیات در Anlage KAP در اظهارنامهٔ مالیاتی بر عهدهٔ شماست.
- خدمات پس از تاریخ: متن زمینه اشاره میکند که Freistellungen تا پایان دسامبر قابل اعمال پسازوقت هستند (nachträglich bis Ende Dezember möglich).
نکتهٔ کاربردی: برخی منابع موافقاند که با تعیین هوشمندانهٔ Freistellungsauftrag یا نگهداشتن نقدینگی کافی میتوان از آثار منفی Vorabpauschale جلوگیری کرد.
۶. جنجالها، دیدگاهها و چشمانداز
در متن زمینه جنجالهایی ذکر شده است: مخالفان Vorabpauschale آن را «Steuerfalle» (تلهٔ مالیاتی) مینامند زیرا بههرحال مالیاتی بابت سودهای تحققنیافته میطلبد و میتواند Freibetrag را سریعتر مصرف کند. بهعنوان مثال اشاره شده که «Rund 1,75 Prozent des ETF-Werts pro Jahr verbrauchen den Freibetrag»، هشداری که از طرف Focus نقل شده است.
همزمان نقلقولی از کارشناس مالیاتی (Andreas Reichert) آورده شده که توضیح میدهد: به بانک «Vorabpauschale» پرداخت نمیشود، بلکه فقط مالیاتِ مربوط به آن پرداخت میشود، و تنها تا جایی که از Sparer-Pauschbetrag فراتر رود (یعنی اگر معافیت پوشش دهد، مالیاتی کسر نمیشود).
دیدگاههای متضاد دیگری نیز وجود دارد: برخی مانند Finanztip توصیههایی عملی ارائه میدهند (مثلاً پیشنهاد تنظیم Freistellungsauftrag به مبلغ ۱۷۸ یورو به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ یورو برای پوشش ۵۱ یورو مالیات برای ۲۰۲۵ — اشارهشده در متن زمینه)، در حالی که منابع دیگری مانند ExtraETF تاکید دارند که Vorabpauschale قابلمحاسبه است و برای سرمایهگذاران بلندمدت مانع عمدهٔ بازده نیست.
در مجموع، روند افزایش Basiszins (مثلاً افزایش به ۳٫۲۰٪ برای ۲۰۲۶ که میتواند منجر به Vorabpauschaleٔ بالاتر در ۲۰۲۷ شود) به معنی افزایش بار مالیاتی بالقوه برای دارندگان ETF است، اما متن زمینه نتیجهگیری میکند که این ریسک تا زمانی که Freistellungsaufträge و آمادهسازی حسابها در اولویت باشند، قابل مدیریت است.
۷. چکلیست عملی برای سرمایهگذاران ETF
- Freistellungsauftrag را بررسی و بهموقع تنظیم کنید تا از Sparerpauschbetrag (۱٬۰۰۰ یورو فردی / ۲٬۰۰۰ یورو زوجی) استفاده کنید.
- مقدار معافیت را بر اساس ارزش پرتفوی و برآورد Vorabpauschale تنظیم کنید (مثلاً پیشنهادهای متنی را در نظر بگیرید).
- نقدینگی کافی در حساب Verrechnungskonto نگهدارید تا از کسری و هزینهٔ Überziehungszinsen جلوگیری شود.
- اگر از بروکر خارجی استفاده میکنید، آمادهٔ گزارشدهی مالیاتی در Anlage KAP باشید.
- درک کنید که Ausschüttungen، زیان سالانه یا توزیعهای واقعی میتوانند Vorabpauschale را کاهش یا حذف کنند.
- در صورت تردید، از مشاورهٔ مالیاتی استفاده کنید تا وضعیت خاص شما و بهترین استراتژی برای Freistellungsauftrag مشخص شود.
رعایت این چکلیست به شما کمک میکند تا تأثیر Vorabpauschale را بر بازدهٔ بلندمدت سبد ETF خود کنترل کنید و از پرداخت غیرضروری مالیات یا از بین رفتن بیمورد Freibetrag جلوگیری نمایید.