مقدمه — چه چیزی تغییر کرده و چرا اهمیت دارد
برای سرمایهگذاران در ETF در آلمان یک مفهوم مالیاتی به نام «Vorabpauschale» وجود دارد که از سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. این پیشپرداخت سالانه برای صندوقهای thesaurierende (سود را دوباره سرمایهگذاری میکنند) اعمال میشود و بهصورت خودکار در ژانویه سال بعد از Verrechnungskonto کسر میشود. مبنای محاسبه این پیشپرداخت نرخ پایه یا Basiszins است که در سالهای اخیر روند صعودی داشته است و میتواند بار مالیاتی سرمایهگذاران را افزایش دهد.
نحوه محاسبه Vorabpauschale
قانون بهصورت ساده میگوید که پیشپرداخت از ضرب ارزش صندوق در ابتدای سال در نرخ پایه و سپس در ضریب 0.7 بهدست میآید و در عین حال به رشد واقعی ارزش صندوق منتهی شده و توسط میزان توزیعشده محدود میشود. در پایان، بر پایه Teilfreistellung (معافیت جزئی) درصدی از این مبلغ معاف و مابقی مشمول مالیات میشود.
فرمول به شکل مرحلهای
- محاسبه «Basisertrag»: ارزش صندوق در اول سال × Basiszins × 0.7.
- محدودسازی: Basisertrag تا سقف افزایش واقعی ارزش صندوق منهای توزیعات محدود میشود.
- اعمال Teilfreistellung: مقدار معاف بسته به نوع صندوق (مثلاً 30٪ برای ETFهای سهامی) از Basisertrag کاسته میشود.
- محاسبه مالیات: مازاد پس از معافیت مشمول نرخ مالیاتی سرمایه میشود (مثلاً حدود 26.375٪ شامل سولیداریته، بدون مالیات کلیسا).
نکات عددی مهم از متن مرجع: برای سال مالی 2025 که در سال 2026 رسیدگی مالی میشود، نرخ پایه 2.53٪ تعیین شده است و برای سال مالی 2026 (رسیدگی در 2027) نرخ پایه 3.20٪ اعلام شده است. روند نرخ پایه از حدود 2.29٪ در 2024 تا رسیدن به ارقام بالاتر نشاندهنده افزایش بار بالقوه مالیاتی است.
تأثیر Teilfreistellung و انواع صندوقها
یکی از مهمترین عوامل کاهش بار مالیاتی، Teilfreistellung یا معافیت جزئی است که به نوع صندوق بستگی دارد و سهمی از Basisertrag را معاف میکند. این معافیتها تأثیر چشمگیری روی مالیات نهایی دارند.
- ETFهای سهامی: معمولاً 30٪ معافیت.
- صندوقهای مختلط (Mischfonds): معمولاً حدود 15٪ معافیت.
- صندوقهای املاک و مستغلات: میتواند بین 60٪ تا 80٪ معافیت داشته باشد.
نقش Freistellungsauftrag و Sparer-Pauschbetrag
به کمک Freistellungsauftrag میتوانید از کسر خودکار مالیات تا سقف Sparer-Pauschbetrag جلوگیری کنید. این مبلغ معافیت برای افراد مجرد 1.000 یورو و برای زوجها 2.000 یورو است و با تنظیم درست Freistellungsauftrag در کارگزاری، بسیاری از مالیاتهای پیشپرداختی قابل اجتناب هستند.
یکی از توصیههای مطرحشده این است که Freistellungsauftrag را بهدقت بر اساس حجم صندوق تنظیم کنید — مثلاً برای سال مالی 2025 بعضیها پیشنهاد میدهند حدود 178 یورو به ازای هر 10.000 یورو و برای سال مالی 2026 حدود 224 یورو به ازای هر 10.000 یورو را در نظر بگیرید تا مالیات پیشپرداختی خنثی شود. بهعلاوه، اگر کل معافیت سالانه شما کافی باشد (مثلاً تا حدود 60.000 یورو سرمایه با محاسبههای یادشده)، میتوان تمام پیشپرداخت را از طریق Pauschbetrag پوشش داد.
استراتژیها: تغییر به ausschüttende و مدیریت Sparpläne
در بین راهکارها دو رویکرد متداول وجود دارد: استفاده از ETFهای ausschüttende (توزیعی) یا مدیریت دقیق Sparpläne (برنامههای سرمایهگذاری ماهانه). صندوقهای توزیعی با پرداخت سود بهطور مستقیم میتوانند مقدار Vorabpauschale را کاهش دهند، چون توزیعات روی محدودیت Basisertrag اثر میگذارند.
نکته در مورد Sparpläne
برای سرمایهگذاری پلهای (Sparplan)، محاسبه براساس نسبت زمانی و ورود تدریجی سرمایه انجام میشود که معمولاً اثر مالیاتی را تسکین میدهد و فشار یکباره Vorabpauschale روی کل سرمایه را کم میکند.
خطرات عملی و نکات مهم برای اجرا
چند نکته عملی که باید قبل از ژانویه و در زمان مدیریت پرتفوی به آن توجه کنید تا هزینههای غیرضروری جلوگیری شود:
- پیش از ژانویه وضعیت Freistellungsauftrag را بررسی و در صورت نیاز آن را بهروزرسانی کنید؛ تعویض دپوتو یا فراموشی میتواند هزینهبر باشد.
- اگر پرتفوی بزرگ و بدون تخصیص معافیت مناسب باشد، افزایش Basiszins بار مالیاتی را محسوس میکند.
- در صورت زیان یا رشد اندک صندوق، معمولاً Vorabpauschale صفر میشود؛ یعنی در آن سال مالیات پیشپرداختی وجود ندارد.
- زیانهای ناشی از Vorabpauschale قابل تجمیع و محاسبه در اظهارنامه هستند و میتوان آنها را برای سالهای بعدی لحاظ کرد.
مثالهای عددی برای درک بهتر
چند حساب سرانگشتی با استفاده از نرخ پایه 2.53٪ (برای سال مالی 2025 که در 2026 رسیدگی میشود) و نرخ مالیاتی تقریباً 26.375٪ ارائه میشود:
| حجم سرمایه در صندوق | Basisertrag (≈) | پس از 30٪ Freistellung (ETF سهامی) | مالیات (≈ 26.375٪) |
|---|---|---|---|
| 10.000 یورو | ≈ 177 یورو | ≈ 124 یورو | ≈ 33 یورو |
| 50.000 یورو | ≈ 885 یورو | ≈ 620 یورو | ≈ 163 یورو |
| توضیح: ارقام گرد شدهاند تا مفهوم روشن شود؛ با استفاده از Freistellungsauftrag و Sparer-Pauschbetrag اکثر این مالیاتها قابل حذف است. | |||
همچنین یادآوری میشود که برای سال مالی 2025 حداکثر مالیات برای هر 10.000 یورو در پرتفوی میتواند تا حدود 51 یورو باشد (بسته به نوع صندوق و معافیتها)، بنابراین تا حدود 60.000 یورو سرمایه میتوان از طریق Pauschbetrag بسیاری از پیشپرداختها را پوشش داد.
جمعبندی و 7 نکته کلیدی
در نهایت، اینجا هفت نکته که هر سرمایهگذار ETF در آلمان باید بداند آورده شده است:
- Vorabpauschale مالیاتی سالانه برای صندوقهای ثروتاندوز (thesaurierende) است که در ژانویه از Verrechnungskonto کسر میشود.
- محاسبه براساس ارزش صندوق در ابتدای سال، Basiszins و ضریب 0.7 انجام میشود؛ نرخهای پایه اخیراً افزایش یافتهاند (مثلاً 2.53٪ برای 2026 و 3.20٪ برای دورههای بعدی).
- Teilfreistellung (معافیت جزئی) نقش بزرگی در کاهش مالیات دارد: معمولاً 30٪ برای ETFهای سهامی، 15٪ برای مختلط و تا 60–80٪ برای املاک.
- Sparer-Pauschbetrag و تنظیم دقیق Freistellungsauftrag میتواند بسیاری از موارد Vorabpauschale را حذف کند؛ برای افراد مجرد 1.000 یورو و برای زوجها 2.000 یورو است.
- برای مثال عددی: برای 10.000 یورو در ETF سهامی با نرخ پایه 2.53٪، Basisertrag ≈ 177 یورو و مالیات ≈ 33 یورو خواهد بود—که غالباً با Freistellungsauftrag قابل پوشش است.
- استراتژیهای عملی شامل استفاده از ETFهای توزیعی (ausschüttende) یا مدیریت Sparpläne برای کاهش بار یکباره مالیاتی است.
- قبل از ژانویه وضعیت Freistellungsauftrag را بررسی کنید و هنگام تعویض دپوتو یا تغییر سرمایهگذاری بهدقت برنامهریزی کنید؛ فراموشی یا اشتباه میتواند هزینهبر باشد و این که زیانها قابل جبران و محاسبه در اظهارنامه هستند نکته مهم دیگری است.
خلاصه اینکه Vorabpauschale معنای عملی و عددی دارد اما با آگاهی از فرمول، معافیتها و استفاده هوشمندانه از Freistellungsauftrag و Sparer-Pauschbetrag میتوان بار مالیاتی را بسیار کاهش داد یا حتی حذف کرد.