خلاصهای از طرح خروج از شبکهٔ مسی
در سال 2026 ادارهٔ فدرال شبکههای آلمان (Bundesnetzagentur) یک طرح تنظیمی جامع ارائه کرده که هدفش مدیریت منظم گذار از شبکههای DSL مبتنی بر مس به زیرساخت فیبر نوری تا داخل واحدهای مسکونی و تجاری (FTTH) است. هدف کلی رسیدن به اینترنت گیگابیتی در سطح کشور است و طرح تلاش میکند تا این تغییر بدون تحمیل ناگهانی به کاربران انجام شود.
هدف و رویکرد کلی
این طرح یک نقشهٔ راه مقرراتی است که شرایط و ضوابط خاموشسازی محلی شبکههای مسی را تعیین میکند و بر رقابت سالم و حفاظت از حقوق مصرفکننده تأکید دارد. طرح میخواهد با ترکیب معیارهای پوشش، دسترسی باز و چارچوبهای زمانی واضح، مهاجرت به فیبر را تسهیل کند.
شرایط و معیارهای کلیدی برای خاموشسازی
ادارهٔ فدرال شبکهها معیارهای مشخصی را برای آغاز خاموشسازی شبکههای مسی تعیین کرده تا مطمئن شود کاربران دسترسی بهتر و پایدارتر به اینترنت پرسرعت پیدا میکنند و حقوق رقبا محفوظ میماند.
پوشش حداقلی 80٪ با فیبر تا داخل واحد
یکی از شرطهای اصلی این است که حداقل 80 درصد از خانوارها و کسبوکارها باید با فیبر تا داخل واحد (FTTH) تحت پوشش قرار گرفته باشند تا خاموشسازی محلی شبکههای مسی مجاز شود. این معیار تضمین میکند که بیشتر کاربران امکان دسترسی به شبکهٔ جدید را داشته باشند.
دسترسی باز و عدم تبعیض (Open Access)
طرح تأکید میکند که دسترسی باز و بدون تبعیض برای رقبا الزامی است، فارغ از اینکه اپراتور شبکه چه شرکتی باشد. این الزام برای همهٔ اپراتورها، از جمله اپراتورهای بزرگ، اعمال میشود تا رقابت در بازار حفظ شود.
جدول زمانی و مراحل اجرایی
طرح مجموعهای از ضربالاجلها و مراحل را مشخص میکند تا فرایند خاموشسازی شفاف و قابل پیشبینی باشد و حقوق مصرفکنندگان حفاظت شود.
| شاخص | مقدار / توضیح |
|---|---|
| حداقل پوشش فیبر برای خاموشسازی | 80٪ از خانوارها و کسبوکارها |
| نسبت فعلی اتصالات آماده فیبر | 21٪ در سراسر کشور (متفاوت در مناطق مختلف) |
| تعداد خانوارهایی که هنوز از DSL استفاده میکنند | حدود 23 میلیون خانوار |
| مهلت مشاوره | 16 مارس 2026 |
| احتمال آغاز خاموشیهای محلی | از سال 2030 (پس از تغییرات قانونی) |
مراحل کلیدی و ضربالاجلها
- اعلام رسمی خاموشسازی: حداقل 36 ماه قبل از خاموشکردن محلی اطلاعرسانی شود.
- توقیف بازاریابی: 24 ماه قبل از خاموشسازی، بازاریابی قراردادهای جدید DSL متوقف میشود.
- احتمال آغاز خاموشیهای محلی: اولین خاموشیهای محلی ممکن است از سال 2030 شروع شوند، مشروط بر اینکه تغییرات قانونی لازم اعمال شود.
- مطالعه و مشاوره: طرح در مرحلهٔ مشاوره است و فرایند مشورتی تا 16 مارس 2026 ادامه دارد.
واکنشها و دیدگاههای ذینفعان
اعلام این طرح با واکنشهای مختلفی از سوی اپراتورها، نهادهای صنفی و نهادهای اروپایی مواجه شده که نکات موافق و مخالفی را مطرح کردهاند.
ادعای «تغییر اجباری» از سوی اپراتور بزرگ
یکی از اپراتورهای بزرگ این طرح را بهعنوان «تغییر اجباری» (Zwangswechsel) نقد کرده و خواستار این شده تا شبکههای کابلی (کوکسیال) نیز در دامنهٔ طرح لحاظ شوند، با این استدلال که در غیر این صورت ممکن است رقابت مخدوش شود.
موضع رگولاتور و واکنشهای دیگر
ادارهٔ فدرال شبکهها این درخواست را رد کرده و شبکههای کوکسیال را بهعنوان زیرساختهای مکمل دانسته است، نه جایگزین کامل. در سطح اروپا، شورای اتحادیه اروپا از خروج تدریجی بدون تعیین یک تاریخ واحد حمایت کرده و بر اولویت دادن به رقابت و حقوق مصرفکننده تأکید کرده است. اتحادیهٔ شرکتهای مخابراتی مانند BREKO نیز این رویکرد تدریجی را خوشامد گفتهاند.
پیامدها و مسیر پیش رو
هدف نهایی خاتمهٔ همزمانی شبکههای مسی و فیبر است؛ زیرا ادامهٔ بهرهبرداری موازی هزینه و مصرف انرژی بالایی دارد. پروژههای پایلوت گذار را آزمایش کردهاند و هدف این است که با سرعتبخشی به توسعهٔ فیبر، کاربران بهتدریج به شبکهٔ جدید منتقل شوند بدون اینکه حقوق آنها زیرپا قرار گیرد.
نکات مهم برای مصرفکنندگان
- اطلاعرسانی قبلی: خاموشسازی دستکم 36 ماه قبل اعلام میشود.
- محدودیت قراردادهای جدید DSL: 24 ماه قبل از خاموشی، بازاریابی قراردادهای جدید DSL متوقف میشود.
- حفظ رقابت و دسترسی باز: اپراتورها باید دسترسی بدون تبعیض را تضمین کنند.
- اجتناب از قطع ناگهانی: طرح تأکید میکند که کاربران نباید بهطور ناگهانی از خدمات محروم شوند و جابهجایی تدریجی سیاست اصلی است.