خلاصهای از توافق ائتلاف درباره قانون انرژی ساختمان
ائتلاف سیاه-قرمز (CDU/CSU و SPD) در سال 2026 بر اصلاحی در قانون انرژی ساختمان (Heizungsgesetz) توافق کرده است که هدف آن حفاظت از مستاجران در برابر افزایش هزینهها است. اصلیترین محور این توافق تقسیم ریسکهای مرتبط با هزینههای شبکه، قیمت CO2 و هزینههای سوختهای زیستی به صورت نصف–نصف بین مستاجران و مالکان است تا بار اقتصادی تغییرات سیستم گرمایشی کمتر بر دوش مستاجران بیفتد.
تقسیم هزینهها بین مستاجر و مالک
بر اساس این توافق، ریسک مربوط به افزایش هزینههای شبکه (Netzentgelte)، افزایش قیمت CO2 و هزینههای سوختهای بیولوژیک (سوختهای زیستی) به صورت ۵۰ درصد برای مستاجر و ۵۰ درصد برای مالک تقسیم میشود. وزیر دادگستری استفانی هوبیگ بر این نکته تاکید کرده است: «کسی که درباره سیستم گرمایشی تصمیم میگیرد، باید تبعات اقتصادی آن را نیز همراه داشته باشد» و اعلام کرده که «مالکان باید نیمی از هزینههای شبکه، قیمت CO2 و هزینههای سوختهای بیولوژیک را بر عهده بگیرند». این رویکرد تلاش میکند تا بار مالی ناشی از تغییرات ساختاری در سیستمهای گرمایشی عادلانهتر تقسیم شود.
پلههای زیستی (Biotreppe) و حمایت از ساختمانهای قدیمی
قانون جدید یک چهارمرحلهای به نام «پله زیستی» (Biotreppe) را برای ساختمانهای موجود از سال 2029 معرفی میکند که در آن به تدریج نسبت ترکیب سوختهای بیولوژیک افزایش مییابد. در سه پله اول هزینهها بین مستاجر و مالک تقسیم خواهد شد و برای ساختمانهایی که هنوز نوسازی نشدهاند، یک قاعده استثنایی (کلازول موارد سخت) پیشبینی شده تا از فشار بیمعنی مالی بر خانوادههای کمدرآمد جلوگیری کند.
جزئیات فنی و زمانبندی تغییرات
دولت همچنین مهلتهایی را جابجا کرده تا از اعمال قاعده بحثبرانگیز ۶۵ درصد برای سهم انرژیهای تجدیدپذیر جلوگیری کند و متن قانون را بهسمت رویکردی «فناوریخنثیتر و انعطافپذیرتر» سوق دهد. هدف از این تغییرات فراهم آوردن چارچوبی است که طی آن هم راه برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر باز بماند و هم امکان ادامه استفاده از گاز و نفت بهصورت کنترلشده در بلندمدت فراهم گردد.
مهلتها و کنار گذاشتن قاعده ۶۵ درصد
برای اجتناب از الزام سریع به سهم ۶۵ درصدی انرژیهای تجدیدپذیر، دولت مهلتها را عقب انداخته است تا اجرای برخی بخشها به زمانبندیهای جدید منتقل شود. این تعویق به قانونگذاران امکان میدهد تا تدابیر انتقالی و جزئیات فنی لازم را بهتر طراحی کنند و از پیامدهای ناگهانی و هزینهزا برای خانوارها جلوگیری شود.
قابلیت تطبیق و پذیرش فناوریهای مختلف
نسخه نهایی قانون در جهت «فناوریخنثی» تنظیم شده است؛ یعنی برگه برندهای برای راهحلهای مختلف فنی باز گذاشته شده تا کشور بتواند بسته به شرایط شبکه و بازار، از ترکیبهای مختلف انرژی استفاده کند. در این چارچوب، استفاده از سیستمهای مبتنی بر گاز و نفت در بلندمدت همچنان ممکن تلقی شده است، اگرچه هدف کلی حرکت به سوی کاهش انتشار کربن باقی میماند.
تأثیر بر مستاجران، مالکان و بازخوردهای سیاسی
این تقسیم هزینه قرار است از فشار مالی مستقیم بر مستاجران بکاهد و بار بخشی از هزینهها را به مالکان منتقل کند، اما منتقدان هشدار میدهند که هنوز خطرات هزینهای برای مستاجران باقی است. ماتتیاس میرش، رهبر فراکسیون SPD، توافق را تحسین کرد و گفت: «حفاظت از اقلیم باید برای مستاجران قابلپرداخت باقی بماند». با این حال، برخی گروههای مدافع حقوق مستأجران و سازمانهای محیطزیستی نگرانند که این اصلاحات هنوز ریسکهای مالی را برای مستاجران کاهش نداده و ممکن است در برخی موارد موجب تضعیف اهداف اقلیمی شود.
انتقادات و نگرانیها
انجمنهای مستأجران و سازمانهای محیطزیستی ادامهٔ نگرانی دربارهٔ ریسک هزینهها برای مستاجران و عقبگردهای احتمالی در سیاستهای حفاظت از اقلیم را بیان کردهاند. از دید آنها تقسیم هزینهها گام مثبتی است اما تضمینی برای جلوگیری از افزایش کل هزینهها یا عدم تحقق اهداف کاهش انتشار کربن محسوب نمیشود؛ به ویژه اگر سازوکارهای پشتیبانی برای نوسازی ساختمانها و تشویق به صرفهجویی انرژی قوی نشوند.
اقدامات موازی برای کاهش فشار هزینهای بر خانوارها
همزمان با اصلاح قانون گرمایش، بستهای از تدابیر اقتصادی برای کاهش هزینههای خانوارها معرفی شده است؛ از جمله حذف عوارض ذخیرهسازی گاز، کاهش هزینههای شبکه و اعطای پاداش معاف از مالیات به مبلغ یک هزار یورو برای کارمندان. این اقدامات با هدف کاستن از فشاری که تغییرات قیمتی و ساختاری میتواند بر خانوادهها وارد کند، طراحی شدهاند.
| اقدام | تأثیر مورد انتظار |
|---|---|
| تقسیم هزینههای شبکه، قیمت CO2 و سوختهای زیستی | کاهش بار مالی مستقیم بر مستاجران |
| معرفی پله زیستی از 2029 | انتقال تدریجی به سوختهای زیستی با تقسیم هزینهها در سه پله اول |
| حذف عوارض ذخیرهسازی گاز | کاهش هزینههای انرژی برای خانوارها |
| کاهش هزینههای شبکه | تأثیر مثبت بر صورتحساب انرژی |
| پاداش یک هزار یورویی معاف از مالیات برای کارکنان | افزایش قدرت خرید و حمایت از درآمد خانوار |
| هدف کلی | حفظ مقرونبهصرفگی برای مستاجران و کاهش فشار اقتصادی تغییر نظام گرمایشی |
نتیجهگیری و نکات کاربردی برای مستاجران و مالکان
توافق ائتلاف گامی مهم برای کاهش بار مالی مستاجران در مواجهه با تغییرات قانون انرژی ساختمان است، اما موفقیت آن بستگی به اجرای دقیق ضوابط، سازوکارهای حمایتی برای خانوادههای کمدرآمد و شفافیت در محاسبه هزینهها دارد. مستاجران و مالکان بهتر است خود را برای تغییرات آماده کنند و از فرصتهای حمایتی و اطلاعات فنی بهرهمند شوند.
- برای مستاجران: از قرارداد و جزئیات حسابهای انرژی اطلاعات کافی بگیرید و در صورت نیاز با انجمنهای مستأجران مشورت کنید.
- برای مالکان: برنامهریزی برای نوسازیهای تدریجی و استفاده از راهحلهای کممصرف میتواند هزینههای بلندمدت را کاهش دهد.
- همه ذینفعان: پیگیری آییننامههای اجرایی و حمایتهای دولتی، و بهرهگیری از بستههای حمایتی مانند کاهش هزینههای شبکه یا پاداش معاف از مالیات، به کاهش ریسکهای مالی کمک میکند.