کاهش چشمگیر درخواستهای پناهندگی در آلمان در سال 2025
در سال 2025 تعداد درخواستهای پناهندگی در آلمان بهطور چشمگیری کاهش یافته است. تا پایان آبانماه حدود 106000 درخواست پناهندگی اولیه ثبت شده که در مقایسه با بیش از 217000 مورد در سال قبل نشاندهنده کاهش بزرگ است. وزارت کشور فدرال (Bundesinnenministerium) برای کل سال عدد 113236 درخواست اولیه را گزارش کرده است. منابع مختلف کاهش را متفاوت گزارش میکنند: روزنامه سوددویچه زایتون از کاهش نزدیک به 51 درصد و رسانه دیگری کاهش 33 درصدی در مجموع درخواستهای اولیه و تکمیلی را ذکر کردهاند.
توضیح دولت: «مهاجرتچرخشی» و اقدامات سختگیرانه
دولت و وزارت کشور کاهش شمار پناهجویان را نتیجه مجموعهای از سیاستهای داخلی و کنترل مرزی دانستهاند. وزیر کشور، الکساندر دویبرینت از حزب CSU، این نتایج را پیروزی «Migrationswende» (چرخش در سیاست مهاجرت) توصیف کرده و گفته است: «سیگنال روشن از آلمان به جهان که سیاست مهاجرت در اروپا تغییر کرده است، به دنیا رسیده است» و «کسی که ادعای حفاظت قانونی ندارد، نباید بیاید». وزارت کشور این روند را عمدتاً به اقدامات سیاستی خود و تشدید بازگرداندنها نسبت میدهد.
- کنترلهای مرزی سختتر و بیش از 21,500 مورد بازپسزنی (Zurückweisungen) در مرزهای داخلی از ماه مه 2025.
- تعلیق حق پیوستن خانواده برای افراد دارای حمایت فرعی به مدت دو سال از جولای 2025.
- توقف برنامههای پذیرش انسانی، از جمله برنامههای ویژه برای افغانها و برنامه بازاسکان سازمان ملل (UN-Resettlement).
- تشدید قوانین و اصلاحات قانونی مانند «Ideologierückabwicklungsgesetz» و تغییرات در GEAS.
- افزایش بازگرداندنها (اخراجها) که حدود 20 درصد بیشتر از سال قبل گزارش شده و شامل پروازهایی به افغانستان و برای اولین بار از 2011 به سوریه بوده است.
- کاهش «عوامل جذب» مانند شهروندی سریع (Turboeinbürgerung).
نگاه منتقدان و نگرانیهای حقوق بشری
سازمانها و گروههای مدافع حقوق پناهندگان، از جمله PRO ASYL، دلیل اصلی کاهش را سیاستهای داخلی نمیدانند بلکه عوامل بیرونی و تغییرات در کشورهای مبدا و مسیرهای فرار را برجسته میکنند. آنها هشدار میدهند که اقدامات دولت ممکن است حقوق بینالمللی و اروپایی را نقض کند و میگویند که مواردی از بازپسزنی غیرقانونی گزارش شده است.
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| درخواستهای اولیه تا پایان آبان 2025 | حدود 106,000 |
| درخواستهای اولیه گزارششده برای کل سال (وزارت کشور) | 113,236 |
| درخواستهای اولیه سال گذشته | بیش از 217,000 |
| کاهش گزارششده (Süddeutsche) | حدود 51% |
| کاهش گزارششده (Bild برای اولین و پیدرپی) | حدود 33% |
| بازپسزنیها در مرزهای داخلی از مه 2025 | بیش از 21,500 |
| افزایش بازگرداندنها (اخراج) | حدود 20% بیشتر از سال قبل |
| ورود سوریها تا سپتامبر 2025 | حدود 40,000 (کاهش 46.5%) |
| نرخ اعطای حفاظت کلی | 53% |
| نرخ حفاظت برای سوریه | 5% |
| نرخ حفاظت برای افغانستان | 78% (قبلاً 100%) |
| منبع دادهها | وزارت کشور، گزارشهای رسانهای و سازمانهای مدافع حقوق پناهندگان |
نکات کلیدی از دیدگاه منتقدان
- کاهش 70 درصدی درخواستها از سوریه پس از سقوط رژیم اسد، با وجود اینکه وضعیت در سوریه همچنان بحرانی و همراه با خشونت و قحطی است.
- کاهش ورود پناهجویان از سوریه به حدود 40000 نفر تا سپتامبر 2025، کاهش 46.5 درصدی نسبت به گذشته.
- انتقاد از بازگرداندنها و بازپسزنیهای غیرقانونی که به گفته منتقدان ناقض حقوق اروپایی است.
- کاهش نرخهای اعطای حفاظت: نرخ کلی حفاظت 53 درصد گزارش شده، اما برای سوریها تنها 5 درصد و برای افغانها از 100 درصد به 78 درصد کاهش یافته است.
- فشار بر برنامههای حمایتی و خروج از برخی برنامههای پذیرش انسانی که پناهجویان را آسیبپذیرتر میکند.
PRO ASYL خواستار توقف اخراجها و بازگرداندنهای اجباری شده و هشدار میدهد: «مردم رها میشوند، قانون نقض میشود.» این نگرانیها نشان میدهد که کاهش آمار ممکن است با هزینههای انسانی و حقوقی همراه باشد.
تحلیل کارشناسان: عوامل منطقهای و تغییر مسیرها
کارشناسان میگویند کاهش درخواستهای پناهندگی را نمیتوان تنها به سیاستهای داخلی آلمان نسبت داد. تغییرات در کشورهای مبدا، فروپاشی یا تغییرات سیاسی مانند آنچه در سوریه رخ داده، تغییر در مسیرهای عبور پناهجویان و همچنین سختگیریهای مشابه در کشورهای دیگر اروپایی مانند ایتالیا و اسپانیا نقش مهمی داشتهاند. این ترکیب عوامل داخلی و بینالمللی باعث شده تحلیلهای متضاد بین دولت و NGOها شکل بگیرد.
تصورهای مختلف درباره علت کاهش
- دولت: نتیجه تغییرات قانونی و کنترل مرزی و سیاستهای بازگرداندن سختگیرانه.
- سازمانهای مدافع حقوق بشر: نتیجه تغییرات در کشورهای مبدا و مسیرهای فرار و احتمال نقض حقوق پناهجویان در مرزها.
- تحلیل ترکیبی: هر دو عامل داخلی (سیاستها) و خارجی (تغییرات منطقهای) در کنار هم موثر بودهاند.
پیامدها و پرسشهای پیش رو
کاهش قابل توجه درخواستهای پناهندگی در 2025 سوالات مهمی درباره آینده سیاست پناهندگی، حقوق بشر و تعهدات بینالمللی آلمان ایجاد کرده است. از یک سو دولت آن را موفقیتی در مدیریت مهاجرت میداند و از سوی دیگر فعالان حقوق بشر از احتمال نقض قوانین و به جای ماندن انسانهای آسیبپذیر سخن میگویند. پرسشهایی که باقی میماند شامل موارد زیر است:
- آیا کاهش آمار به معنی کاهش نیاز به حفاظت است یا تنها بازتاب تغییر مسیرها و موانع تازه؟
- چگونه میتوان شفافیت آماری و بررسی مستقل از موارد بازپسزنی و بازگرداندن را تضمین کرد؟
- چه سیاستهایی تضمین میکنند که حقوق پناهجویان مطابق مقررات اروپایی و بینالمللی رعایت شود؟
- چه تدابیری برای حمایت از کسانی که مستحق حفاظت هستند و در معرض خطر باقی میمانند باید اندیشیده شود؟
در پایان، لازم است که آمار و سیاستها با شفافیت بیشتری بررسی شوند و تعادل بین کنترل مرزی و احترام به حقوق پناهجویان حفظ گردد. نظارت مستقل، گزارشدهی دقیق و توجه به پیامدهای انسانی باید بخشی از روند تصمیمگیری در مورد سیاست پناهندگی آلمان در آینده باشد.