خاموشی برق: خانه‌ها تا پنج‌شنبه تلاش می‌کنند از یخ‌زدگی دور بمانند

شرح کلی حادثه و ابعاد خاموشی

در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۲۶ یک حمله آتش‌افروزانه به یک پل کابل در حوالی کانال تلتاو باعث آسیب جدی به پنج کابل فشارقوی شد. نتیجهٔ این حادثه قطع گستردهٔ برق و گرمایش مرکزی در مناطقی از برلین بود و حدود ۴۵٬۰۰۰ خانوار و بیش از ۲٬۲۰۰ کسب‌وکار در نواحی نیکولا‌زِه، زهلندورف، وانزی و لیخترفلد بدون برق ماندند.

این خاموشی در میانهٔ یک موج سرما رخ داد؛ دماها زیر صفر بودند و نبود گرمایش مرکزی باعث شد داخل آپارتمان‌ها سریعاً سرد شود. ترکیب حملهٔ هدفمند به زیرساخت و هوای بسیار سرد، وضعیت اضطراری انسانی و فنی ایجاد کرد.

وضعیت ساکنان و تأثیرات انسانی

ساکنان گزارش دادند که دمای داخل خانه‌ها به‌آسانی تا حدود چند درجه بالای صفر سقوط کرده بود؛ در مصاحبه‌هایی برخی افراد دمای حدود ۵ درجه سانتی‌گراد را گزارش کردند. قطع برق باعث متوقف شدن سیستم‌های گرمایشی، آسانسورها و ارتباطات خانگی شد و زندگی روزمره را به شدت مختل کرد.

تأثیر بر مراکز حساس

بیمارستان‌ها و خانه‌های سالمندان به برق اضطراری منتقل شدند تا خدمات حیاتی حفظ شود. مدارس و مهدکودک‌ها به‌طور موقت تعطیل شدند و بسیاری از ساکنان مجبور به انتقال به پناهگاه‌های اضطراری یا اقامت موقت نزد خانواده و دوستان شدند.

• خطر برای افراد مسن و بیماران کرونیک به‌دلیل کاهش دما و قطع تجهیزات پزشکی.
• کاهش دسترسی به آب گرم و آشپزی، افزایش ریسک بهداشتی.
• مشکلات ارتباطی و دسترسی محدود به اطلاعات به‌صورت محلی.

چگونگی واکنش و بازسازی شبکه برق

اپراتور شبکه پس از بررسی اولیه اعلام کرد که به‌خاطر خسارات سنگین ترمیم کامل معمولاً هفته‌ها زمان می‌برد و ابتدا بازگشت کامل را برای پنج‌شنبه ۸ ژانویه پیش‌بینی کرده بود. با این حال، تعمیرات سریع‌تر انجام شد و عرضهٔ برق یک روز زودتر، در ۷ ژانویه، به‌طور کامل بازیابی شد، اگرچه احتمال قطعی‌های کوتاه‌مدت همچنان وجود داشت.

اقدامات شهری و خدمات اضطراری

1. مقامات منطقه پناهگاه‌های اضطراری برقرار کردند و از مردم خواستند در صورت امکان به نزد خانواده، دوستان یا آشنایان بروند.
2. واحدهای درمانی به ژنراتورهای اضطراری متکی شدند تا خدمات حیاتی ادامه یابد.
3. خدمات تماس اضطراری و برخی خطوط حیاتی توسط شرکت‌های مخابراتی حفظ شد تا امکان اطلاع‌رسانی و امدادرسانی وجود داشته باشد.

پلیس حمله را به گروه‌های چپ‌گرای افراطی نسبت داد و یک بیانیهٔ ادعایی که خواهان کناره‌گیری از سوخت‌های فسیلی بود را معتبر خواندند. مقامات محلی این اقدام را عملیاتی هدفمند و عمدی توصیف کردند.

نقاط ضعف زیرساخت و نقدها

این حادثه ضعف‌های زیرساختی شبکهٔ برق و نبود افزونگی (redundancy) مناسب را نشان داد. منتقدان از جمله گروه‌ها و فعالان مدنی خواستند که سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مقاوم‌تر و طرح‌های پشتیبان افزایش یابد تا تکیه صرف بر یک مسیر انتقال یا مراکز حیاتی کاهش یابد.

پیشنهادهای فنی برای افزایش تاب‌آوری

• ایجاد مسیرهای پشتیبان در شبکهٔ توزیع و تقویت کابل‌رسانی.
• افزایش ظرفیت ژنراتورهای اضطراری در مراکز حیاتی مانند بیمارستان‌ها و خانه‌های سالمندان.
• برنامه‌ریزی برای پاسخ سریع‌تر و هماهنگ میان اپراتورهای شبکه، خدمات شهری و نهادهای امدادی.

راهنمای عملی برای ساکنان در هنگام قطع برق و سرمای شدید

در شرایط قطع برق و سرما، اقدامات ساده می‌تواند جان و آسایش را حفظ کند. مهم‌ترین نکات عبارت‌اند از:

1. در صورت امکان پیش از رسیدن سرما، به مکان گرم دیگری مانند خانهٔ اقوام یا پناهگاه‌های محلی بروید.
2. از باز کردن غیرضروری درها و پنجره‌ها خودداری کنید تا گرما حفظ شود.
3. برای حفظ گرما، از لایه‌های لباس استفاده کنید و اتاق‌های کوچک‌تر را گرم نگه دارید.
4. باتری گوشی و وسایل ارتباطی را ذخیره کنید؛ از پاوربانک استفاده کنید و مصرف بیهوده را کاهش دهید.
5. برای پخت‌وپز از روش‌های ایمن استفاده کنید و از وسایل احتراقی داخل خانه که می‌توانند گاز مونوکسید تولید کنند پرهیز کنید.
6. همسایگان مسن یا آسیب‌پذیر را چک کنید و در صورت نیاز با خدمات اضطراری تماس بگیرید.

کیف اضطراری خانگی

• پوشاک گرم و پتوهای اضافی
• چراغ‌قوه و باتری‌های یدکی یا پاوربانک
• غذاها و آب تصفیه‌شده برای حداقل ۷۲ ساعت
• داروهای حیاتی و اسناد شناسایی
• لیست شماره‌های اضطراری و اطلاعات خدمات محلی

نتیجه‌گیری و درس‌های کلیدی

این رویداد نشان داد که حمله به زیرساخت‌های حیاتی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در زندگی روزمره و سلامت عمومی داشته باشد، به‌ویژه در فصل سرما. بازیابی سریع‌تر از زمان پیش‌بینی شده امتیازی مثبت بود، اما آسیب‌پذیری‌های ساختاری و نیاز به برنامه‌ریزی بهتر برای مقابله با بحران‌ها همچنان موضوعی حیاتی باقی می‌ماند.

سرمایه‌گذاری در تاب‌آوری شبکه، تقویت افزونگی‌ها، بهبود هماهنگی خدمات اضطراری و افزایش آگاهی و آمادگی خانوارها از جمله گام‌هایی است که می‌تواند تبعات چنین بحران‌هایی را کاهش دهد. در صورت تکرار رخدادهای مشابه، آمادگی فردی و جمعی می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.