1. نتیجه کلی آزمایش در سال 2026
در سال 2026 یک آزمایش معتبر روی 30 نمونه روغن زیتون از دسته فرابکر انجام شد که نتایج نگرانکنندهای نشان داد. از بین این نمونهها، هفت محصول با ارزیابی «ضعیف» مردود شدند و از این میان شش نمونه دارای برچسب ارگانیک بودند. تنها دو روغن ارگانیک توانستند بالاترین نمره کیفیت را کسب کنند. این آزمایش نشان میدهد که داشتن نشان ارگانیک بهتنهایی تضمینی برای عاریبودن از آلایندهها نیست.
| آیتم | تعداد |
|---|---|
| کل نمونههای آزمایششده | 30 |
| محصولات مردود (ضعیف) | 7 |
| از مردودها با برچسب ارگانیک | 6 |
| روغنهای ارگانیک با نمره بسیار خوب | 2 |
| توضیح | آزمایش شامل ارزیابی کیفیت حسی و تحلیل آلودگیها بود |
2. آلایندهها و ترکیبات خطرناک یافتشده
نتایج آزمایش نشان داد که تقریباً همه روغنها حاوی ردپای ترکیبات نفتی معدنی بودند و بیشتر نمونهها آلودگیهای ترکیبی از آفتکشها داشتند. در برخی نمونهها تا شش نوع مختلف از آفتکشها شناسایی شد. بهعلاوه، در تعدادی از نمونهها ترکیباتی مانند MOAH و فتالاتهای مضر دیده شد که از نظر سلامتی نگرانکنندهاند.
آلودگی با آفتکشها
اکثر نمونهها چندین نوع آفتکش را همزمان داشتند که این موضوع ریسک تجمعی و اثرات ترکیبی را افزایش میدهد. حتی در روغنهایی که بهعنوان ارگانیک عرضه شدهاند، اثراتی از چندین آفتکش مشاهده شد.
- وجود چندین باقیمانده آفتکش در یک نمونه
- برخی نمونهها تا شش نوع آفتکش متفاوت
- آلودگی مشترک حتی در محصولات ارگانیک
ترکیبات نفتی معدنی و MOAH
ردپای ترکیبات نفتی معدنی در همه نمونهها یافت شد و وجود MOAH (هیدروکربنهای آروماتیک معدنی) که برخی از آنها احتمالاً سرطانزا هستند، در چند نمونه گزارش شده است. این ترکیبات میتوانند از بستهبندی، فرایندهای تولید یا آلودگی محیطی وارد روغن شوند.
فتالاتها و سایر مواد با اثرات تولیدمثلی
در برخی محصولات، مقادیری از فتالاتها شناسایی شد که بهعنوان مواد با قابلیت خطر برای دستگاه تولیدمثل شناخته میشوند. حضور این ترکیبات در روغنهای خوراکی خصوصاً در بلندمدت میتواند مخاطرات جدی برای سلامت به همراه داشته باشد.
3. کیفیت طعمی و مشکلات حسی
آزمایش کیفیت حسی نشان داد که بسیاری از محصولات گرانقیمت هم دچار طعم و بوی ترشیدگی یا بوی نامطلوب شدهاند. طعم رُنجیدگی (ترشیدگی) نشانه اکسیداسیون و افت کیفیت روغن است که هم طعم را خراب میکند و هم ممکن است با تغییرات شیمیایی همراه باشد.
- طعم ترش یا کهنگی نشاندهنده اکسیداسیون است.
- محصولات گرانقیمت هم الزاماً کیفیت حسی بهتر ندارند.
- آزمایشات شیمیایی و حسی باید همزمان برای ارزیابی کیفیت انجام شوند.
4. توصیهها برای مصرفکنندگان و خرید ایمن
با توجه به یافتهها، مصرفکنندگان میتوانند با چند اقدام ساده خطر مواجهه با آلایندهها را کاهش دهند. مهم است که هنگام خرید صرفاً به برچسب ارگانیک تکیه نکنیم و معیارهای دیگری را نیز مدنظر قرار دهیم.
- به تاریخ برداشت یا تاریخ تولید توجه کنید؛ روغنهای تازه معمولاً کیفیت بهتری دارند.
- ظروف تیره و بستهبندی کوچک را ترجیح دهید تا تماس با نور و هوا کمتر باشد.
- قبل از خرید در صورت امکان بوی کوتاه و چشیدن مقدار کمی را انجام دهید؛ طعم ترش یا کهنگی را نپذیرید.
- از فروشگاههای معتبر و با گردش موجودی مناسب خرید کنید و از نگهداری طولانی در قفسههای آفتابی خودداری کنید.
- برچسب ارگانیک میتواند معیار مهمی باشد اما تضمینکننده پاکی کامل نیست؛ به اطلاعات تکمیلی آزمایشگاهی متکی باشید اگر دردسترس است.
- مصرف متنوع انواع روغنها و حفظ تعادل در رژیم غذایی به کاهش قرارگیری مکرر در معرض یک منبع کمک میکند.
5. جمعبندی
آزمایش سال 2026 نشان داد که بسیاری از روغنهای زیتون فرابکر ممکن است حاوی آلایندههایی مانند ترکیبات نفتی معدنی، MOAH، فتالاتها و چندین نوع آفتکش باشند و برخی محصولات حتی از نظر طعمی نیز ضعیف عمل کردهاند. این نتایج یادآور این نکته است که برچسب ارگانیک بهتنهایی کفایت نمیکند و لازم است مصرفکنندگان با آگاهی بیشتر اقدام به انتخاب و نگهداری روغن زیتون کنند.